ابن ميثم البحراني ( مترجم : صاحبي )
148
شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي )
فضيلتهايى كه موجب خوشبختى هميشگى مىشود اخلاق مىباشد ، و خدا سر پرست هدايت است . كلمهء ششم گفتار آن حضرت ( ع ) : لا ظفر مع البغى . پيروزى با ستم ميسّر نمىشود . مىگويم : ظفر رسيدن به مقصود با چيرگى بر دشمن و غير آن مىباشد . و بغى ستم است و حقيقت آن زيان رساندنى است ناروا براى اين كه به مال و ثروت زياد از جايى كه شايسته نيست دست يابد و منظور اين است كه هر كس ستمگرانه بر دشمن خويش چيره شود در حقيقت بر دشمن پيروز شمرده نمىشود ، اگر چه گاهى در ميان تودهء مردم به آن پيروزى گفته مىشود ، دليل آن اين است كه پيروزى حقيقى وقتى است كه آدمى به خواسته اى كه شايستگى دارد برسد زيرا خواسته اى كه شايسته نيست اگر چه براى شخص خواستار به دست آيد - به منزلهء ربودن است و چگونه پيروزى مىباشد با آن كه در برابر آن نكوهش دنيوى به زبان همهء مردم پس از نكوهش در زبان وحى وجود دارد : آگاه باشيد نفرين خدا بر ستمگران باد ( 1 ) . علاوه بر آن گاهى ستم بجاى اين كه موجب بقاى ستمگر شود اجلش را نزديك مىكند و با گرد آمدن كوشش افراد درستكار ، ستمگر دفع مىشود چنان كه در اثر آمده است كه عمر ستمگر كوتاه مىباشد علاوه بر آن نتيجه اى بزرگ و مصيبتى عظيم به او برسد كه همان محروميّت از خشنودى خداست چون بيم و ترس واقعى در بارهء او قطعى است : براى ستمگران كيفرى دردناك مهيّا شده است ( 2 ) و براى ستمگران سر پرست و ياورى نيست ( 3 ) ، و عير آن كه در قرآن كريم و سنّت پيامبر وجود دارد پس چه پيروزى است براى كسى كه اختيار خردش را به دست شهوتش بدهد ، و شهوت او را به وارد شدن در ( دار البوار ) كه همان جهنّم است بكشاند و به آتش دوزخ وارد كند و آن بد جايگاهى است ( 4 ) و چه
--> ( 1 ) * ( وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى ) * . هود ( 11 ) آيه 17 . ( 2 ) * ( يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِه وَ ) * . دهر ( 76 ) آيه 31 . ( 3 ) * ( وَلَوْ شاءَ الله لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَلكِنْ ) * . شورا ( 42 ) آيه 8 . ( 4 ) * ( جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها وَبِئْسَ الْقَرارُ ) * . ابراهيم ( 14 ) آيات 28 و 29 . و دار البوار از آيهء 28 سورهء بالا اقتباس شده است .